ඔහු නීතිඥයෙකු වීමට අකමැති වීම නිසා ඔහුගේ දෙමාපියන් ඔහුව මානසික රෝහලක සිර කර විදුලි සැර ප්රතිකාර ලබා දුන්හ. එහෙත් ඔහු ස්පාඤ්ඤය හරහා සැතපුම් 500 ක් පයින් ඇවිද ගොස්, සති දෙකක් තුළ පොතක් ලිවීය. එය අද වන විට මානව ඉතිහාසයේ වැඩිම අලෙවියක් සහිත පොත් අතරින් එකක් බවට පත්ව තිබේ.
මේ පාවුලෝ කොයියෝ ය.
ඔහුගේ “The Alchemist” (රසායන විද්යාඥයා) කෘතිය, තමන්ගේ සිහින අත්හැරීමට අකමැති වන මිනිසුන්ට මුළු විශ්වයම තෑගි පිරිනමන බවට ඇති හොඳම සාක්ෂියයි.
පාවුලෝ 1947 දී රියෝ ද ජැනයිරෝ නුවර මධ්යම පාන්තික පවුලක උපත ලැබීය. ඔහුගේ දෙමාපියන්ට ඔහු ගැන තිබුණේ ඉතා සාමාන්ය බලාපොරොත්තු කිහිපයකි: නීතිඥයෙකු හෝ ඉංජිනේරුවෙකු වීම, ගෞරවනීය රැකියාවක් කිරීම සහ සම්ප්රදායික ජීවිතයක් ගත කිරීමයි.
නමුත් පාවුලෝට තිබුණේ වෙනත් සැලසුම්ය.
සිය යොවුන් විය වන විට, ඔහු බ්රසීලයේ ප්රති-සංස්කෘතික (counterculture) ප්රවාහයට පෙම් බැඳ සිටියේය. හිපි දර්ශනය, රොක් සංගීතය, ගුප්ත විද්යාව, කවි සහ ඔහුගේ දෙමාපියන්ගේ පරම්පරාව අගය කළ, සෑම දෙයකටම එරෙහිව කැරලි ගැසීම ඔහුගේ ස්වභාවය විය. ඔහුට ස්ථාවරත්වයක් අවශ්ය නොවීය; ඔහුට අවශ්ය වූයේ ජීවිතයේ අරුත සෙවීමටයි. ඔහුට සම්ප්රදාය අවශ්ය නොවීය; ඔහුට අවශ්ය වූයේ නිදහසයි.
ඔහුගේ දෙමාපියෝ මෙයින් භීතියට පත් වූහ. 1960 දශකයේ බ්රසීලයේ ජීවත් වූ ඔවුන්ට, තම පුතාගේ යහපත උදෙසා යැයි විශ්වාස කළ විසඳුමක් තිබුණි: ඔවුන් ඔහුව මානසික රෝහලක සිර කළහ.
1965 සහ 1967 අතර කාලය තුළ පාවුලෝගේ දෙමාපියන් ඔහුව තුන් වතාවක් රෝහල්ගත කළහ. ඔහුගේ කැරලිකාරීත්වය “ප්රතිකාර” මගින් සුව කළ හැකි මානසික රෝගයක් බව ඔවුහු විශ්වාස කළහ. ඔහු විදුලි සැර ප්රතිකාර (electroshock therapy), ඖෂධ සහ සිර කර තැබීම්වලට ලක් විය. ඒ සියල්ල ඔහු ඔවුන්ට අවශ්ය පුද්ගලයා වීමට අකමැති වූ නිසාය.
එම අත්දැකීම ඉතා කම්පන සහගත, අමානුෂික සහ විනාශකාරී එකක් විය.
නමුත් පාවුලෝ අවසානයේ එම ආයතනවලින් නිදහස් වී පැමිණි විට, ඔහු මානසිකව වැටී සිටියේ නැත. තමාට අවශ්ය පරිදි ජීවත් වීමට ඔහු පෙරටත් වඩා අධිෂ්ඨානශීලී විය.
1970 දශකය පුරා පාවුලෝ, තම දෙමාපියන් මැකීමට උත්සාහ කළ ඒ නිදහස්කාමී ජීවිතයම ගත කළේය. ඔහු බ්රසීලයේ ජනප්රිය රොක් ගායකයන්ට ගීත ලියන සාර්ථක ගීත රචකයෙකු බවට පත් විය. ඔහු මාධ්යවේදියෙකු ලෙස සේවය කළේය. සම්ප්රදායික සමාජය විසින් විකාර ලෙස බැහැර කරන ලද විකල්ප අධ්යාත්මික ක්රමවේද සහ ගුප්ත විද්යාවන් ගැන ඔහු ගවේෂණය කළේය.
ඔහු නවකතා ලිවීමට උත්සාහ කළ නමුත් ඔහුගේ මුල්කාලීන කෘති සාර්ථක වූයේ නැත.
තිස් ගණන්වල අගභාගය වන විට පාවුලෝ එක්තරා ආකාරයක සාර්ථකත්වයක් ලබා සිටියද, ඔහුට යමක් අඩුවී ඇති බව දැනුනි. ඔහුට තම ජීවිතයේ අරමුණෙන් සහ තමා කළ යුතු සැබෑ මෙහෙවරෙන් ඈත් වී ඇති බවක් හැඟුණි.
ඉන්පසු 1986 දී, වයස අවුරුදු 38 දී පාවුලෝ සියල්ල වෙනස් කරන තීරණයක් ගත්තේය:
ඔහු “කැමිනෝ ඩි සන්තියාගෝ” (Camino de Santiago) පා ගමනෙහි යෙදුණි.
”කැමිනෝ” යනු උතුරු ස්පාඤ්ඤය හරහා “සන්තියාගෝ ද කොම්පොස්ටෙලා” ආසන දෙව්මැදුර දක්වා වැටී ඇති සැතපුම් 500 ක වන්දනා මාර්ගයකි. වසර දහසකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ මිනිසුන් තම ජීවිතයේ වෙනසක්, පශ්චාත්තාපය හෝ පැහැදිලි පිළිතුරු සොයා මෙම මාර්ගයේ ඇවිද ගියහ.
පාවුලෝ ද යම් දෙයක් සොයා එහි ගියද, ඔහු සොයන්නේ කුමක්දැයි ඔහුටවත් නිශ්චිත අදහසක් තිබුණේ නැත.
එම ගමන ඉතා දුෂ්කර විය. දැඩි රශ්මිය සහ වැස්ස මැද ගෙවී ගිය දිගු දින, පාදවල ඇති වූ බිබිලි සහ දැඩි විඩාව එහි සාමාන්ය ස්වභාවය විය. ඔහුට තම බඩු බාහිරාදිය සියල්ල කර මත තබාගෙන වන්දනාකරුවන්ගේ නවාතැන්වල ලැගුම් ගැනීමට සිදු විය. ශාරීරික වේදනාව ඔහුගේ මානසික ශක්තිය පරීක්ෂාවට ලක් කළේය.
නමුත් ඒ සැතපුම් 500 අතර කොතැනක හෝ දී, විශාල වෙනසක් සිදු විය.
පාවුලෝට ගැඹුරු අවබෝධයන් ලැබෙන්නට විය. විශ්වය ඔහුට සෘජුවම කතා කරන බවක් හැඟෙන යම් යම් සලකුණු ඔහු අත්දැක්කේය. තමාට අහිමි වී තිබූ ජීවිතයේ අධ්යාත්මික මානය සමඟ ඔහු නැවත සම්බන්ධ වන බව ඔහුට වැටහුණි.
ඔහු සන්තියාගෝ ද කොම්පොස්ටෙලා වෙත ළඟා වන විට පාවුලෝ පූර්ණ වෙනසකට ලක්ව සිටියේය. ඔහු තමා සොයමින් සිටි දෙය සොයාගෙන තිබුණි: ඒ ජීවිතයේ අරමුණ, අධ්යාත්මික පිබිදීම සහ පියවි ඇසට නොපෙනෙන ගැඹුරු අර්ථයයි.
ඔහු එම අත්දැකීම අනුසාරයෙන් 1987 දී “The Pilgrimage” (වන්දනා ගමන) කෘතිය ලිවීය. එය අධ්යාත්මික ගවේෂකයන් අතර ජනප්රිය විය.
නමුත් එම ගමන ඔහුට ඊටත් වඩා වටිනා දෙයක් ලබා දී තිබුණි: ඒ අලුත් අදහසකි.
පාවුලෝ තම පා ගමන තුළදී ස්ඵුට වූ ඇතැම් සංකල්ප කෙරෙහි දැඩිව ඇලුම් කළේය: එනම් සෑම පුද්ගලයෙකුටම ඉටු කිරීමට නියමිත වූ “පෞද්ගලික පුරාවෘත්තයක්” (Personal Legend) ඇති බවත්, තම අරමුණු හඹා යන අයට විශ්වය විසින් මඟ පෙන්වන සලකුණු එවන බවත්, සිහිනයක් කරා යන ගමන එය සාක්ෂාත් කර ගැනීමට තරම්ම වැදගත් වන බවත්ය.
එවිට ඔහුට ආර්ජන්ටිනාවේ ලේඛක හෝර්හේ ලුයිස් බෝර්හේස් විසින් නැවත ලියන ලද පැරණි ජන කතාවක් හමු විය:එය නිධානයක් සෙවීමට දුර බැහැර දේශයකට යන මිනිසෙකු ගැනය. ඔහු එහි ගිය විට, තවත් මිනිසෙකු මුණගැසෙන අතර එම මිනිසා ද පළමු මිනිසා පැමිණි ස්ථානයේම වළලා ඇති නිධානයක් ගැන සිහින දැක තිබේ. එවිට ඔවුන් තේරුම් ගන්නේ නිධානය සැමවිටම තිබුණේ තමාගේ නිවසේම බවයි. නමුත් එහි වටිනාකම තේරුම් ගැනීමට ඔහුට ඒ දුෂ්කර ගමන යාමට සිදු විය.
මෙම කතාව පාවුලෝව විස්මයට පත් කළේය. එය ඔහු “කැමිනෝ” ගමනේදී ලැබූ අත්දැකීමම ඉතා සරලව පැහැදිලි කිරීමක් වැනි විය.
ඔහු ලිවීමට වාඩි විය.
ඒ 1987 වසරයි. සති දෙකක් වැනි කෙටි කාලයක දැඩි වෙහෙසකින් පාවුලෝ කොයියෝ “The Alchemist” කෘතිය ලියා නිම කළේය.
ඔහු පසුව පැවසුවේ එම පොත “දැනටමත් ඔහුගේ ආත්මය තුළ ලියැවී තිබූ” බවත්, ඔහු කළේ එය පිටපත් කිරීම පමණක් බවත්ය. කතාව ගලා ආවේය: එඬේර කොලු සන්තියාගෝ, පිරමිඩ අසල ඇති නිධානයක් ගැන සිහින දැකීම, උතුරු අප්රිකාව හරහා යන ඔහුගේ ගමන, ඔහුගේ හදවතට සවන් දීමට උගන්වන රසායන විද්යාඥයා සහ අවසානයේ තම නිධානය තිබුණේ තම නිවසේම බව තේරුම් ගැනීම එහි අඩංගු විය.
එය සරල උපමා කතාවකි. එය පුරාණ ප්රඥාවක් මෙන් හැඟුණද සම්පූර්ණයෙන්ම අලුත් නිර්මාණයක් විය.
පාවුලෝ එහි පිටපත බ්රසීලියානු ප්රකාශකයෙකුට ලබා දුන්නේය. ඔවුන් එය 1988 දී ප්රකාශයට පත් කළහ.
එය අසාර්ථක විය.
පළමු මුද්රණය ඉතා කුඩා වූ අතර අලෙවිය ද ඉතා අඩු විය. විචාරකයෝ එය නොසලකා හැරියහ. මෙහි වාණිජ වටිනාකමක් නැතැයි සිතූ ප්රකාශකයා “The Alchemist” මුද්රණය කිරීම සහමුලින්ම නතර කළේය.
පාවුලෝ දැඩි ලෙස කම්පනයට පත් විය. ඔහු තම අධ්යාත්මික පිබිදීම, දෛවය ගැන ඔහු තුළ වූ ගැඹුරු විශ්වාසය සහ ඔහුගේ මුළු ආත්මයම මේ පොතට වත් කර තිබුණි.
එහෙත් එය අසාර්ථක වී තිබුණි.
නමුත් පාවුලෝ “The Alchemist” කෙරෙහි නොසැලෙන විශ්වාසයක් තබා සිටියේය. ඔහු එය මුද්රණය කිරීමට කැමති තවත් ප්රකාශකයෙකු සොයා ගත්තේය.
ඉන්පසු පුදුමාකාර දෙයක් සිදු විය.
එක් පුද්ගලයෙක් පොත කියවා තම මිතුරෙකුට ඒ ගැන පැවසීය. ඒ මිතුරා තවත් අයෙකුට පැවසීය. කිසිදු වෙළඳ දැන්වීම් ප්රචාරණයකින් තොරව, මිනිසුන් අතර ඇති වූ කතාබහ නිසාම “The Alchemist” සෙමින් සෙමින් ව්යාප්ත වීමට පටන් ගත්තේය.
1990 දශකයේ මුල් භාගය වන විට එය බ්රසීලයේ අතිශය ජනප්රිය විය. පසුව පෘතුගීසි භාෂාව කතා කරන රටවල් සහ ස්පාඤ්ඤ භාෂාව හරහා මුළු ලතින් ඇමරිකාව පුරාම එය ප්රචලිත විය. 1993 දී හාපර් කොලින්ස් (HarperCollins) ප්රකාශකයින් එහි ඉංග්රීසි පරිවර්තනය නිකුත් කළ අතර එය ජාත්යන්තර වැඩියෙන්ම අලෙවි වන පොතක් බවට පත් විය.
අද වන විට එහි පිටපත් මිලියන 150 කට වඩා අලෙවි වී ඇත. එය භාෂා 80 කට අධික සංඛ්යාවකට පරිවර්තනය කර තිබේ. එය ප්රකාශන ඉතිහාසයේ වැඩිම වාර ගණනක් පරිවර්තනය වූ සහ දිගින් දිගටම මුද්රණය වන පොත්වලින් එකකි.
රාජ්ය නායකයෝ එය උපුටා දක්වති. ප්රසිද්ධ පුද්ගලයෝ එය නිර්දේශ කරති. ගුරුවරුන් එය සිසුන්ට කියවීමට ලබා දෙති. මිනිසුන් එය තම මිතුරන්ට තෑගි ලෙස ලබා දෙති.
එහි පණිවිඩය ඉතා සරලයි: ඔබේ සිහින හඹා යන්න. ඔබේ හදවතට සවන් දෙන්න. ඔබ යම් දෙයක් මුළු හදවතින්ම ප්රාර්ථනා කරන විට, එය ලබා ගැනීමට මුළු විශ්වයම කුමන්ත්රණය කරයි.
සමහර විචාරකයෝ මෙය සරල වැඩි බව පවසා බැහැර කරති. නමුත් මිලියන සංඛ්යාත පාඨකයින් එහි පිටු අතර ගැඹුරු යමක් සොයාගෙන තිබේ – මන්ද පාවුලෝ කොයියෝ එය ලිව්වේ ඔහුගේ සැබෑ අත්දැකීම්වලිනි.
ඔහු සම්ප්රදායට එකඟ නොවීම නිසා මානසික රෝහල්ගත කරනු ලැබීය.
ඔහු අධ්යාත්මික සත්යය සොයා සැතපුම් 500 ක් ඇවිද ගියේය.
තමා ලියූ විශ්වීය සලකුණු ඔහු සැබවින්ම අත්දැක්කේය.
පළමු ප්රකාශකයා ප්රතික්ෂේප කළද ඔහු තම පොත කෙරෙහි තිබූ විශ්වාසය අත්හැරියේ නැත.
”The Alchemist” කෘතියේ කතාව, එම පොතේම එන පණිවිඩය අපූරුවට පිළිබිඹු කරයි: පාවුලෝට සිහිනයක් තිබුණි, ඔහු නොසිතූ බාධකවලට මුහුණ
දුන්නේය, ඔහු ඒ වෙනුවෙන් කැප විය, අවසානයේ විශ්වය ඔහුගේ පොත ලෝක සංසිද්ධියක් බවට පත් කළේය.
ඔබ “පෞද්ගලික පුරාවෘත්තය” විශ්වාස කළත් නැතත්, එක් සත්යයක් ඉතිරි වේ: පාවුලෝ කොයියෝ යනු වරක් අසාර්ථක වූ ලේඛකයෙකි.
නොසැලෙන විශ්වාසය නිසා ඒ පොත ඉතිහාසගත විය.
පාවුලෝ කොයියෝ සිය අරමුණ සොයා සැතපුම් 500 ක් ඇවිද ගියේය. ඔහු එය සොයා ගත්තේය. පසුව ඔහු එය ලියා තැබීය. අද වන විට මිලියන සංඛ්යාත ජනයා තම තමන්ගේ ජීවන ගමන් මඟෙහි අතරමං වූ විට, පාවුලෝගේ වචන මඟ පෙන්වන සලකුණු ලෙස ඔවුන් වෙනුවෙන් බලා සිටියි.
English Literature හී පළවූ ලිපියක පරිවර්තනයකි.
(විදර්ශන පාඨක ජාලය පිටුවෙන්)