අධිකරණයේ හෘදය සාක්ෂිය කම්පනයට පත්කරන මට්ටමේ ගනුදෙනුවක් ගල් අඟුරු සම්බන්ධයෙන් සිදු වී ඇති බව 2016 වසරේදී ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය අවධාරණය කළේය. ඒ SCFR 394/2015 නඩුවේ මූලික අයිතිවාසිකම් නඩුවේ තීන්දුව ලබාදෙමිනි.
බලශක්ති ඇමැති කුමාර ජයකොඩිට එරෙහි විශ්වාස භංගයේ විවාදය පැවැත්වෙන අද (10) දිනයේදී ඇමැති නලින්ද ජයතිස්ස මේ නඩු තීන්දුව යළිත් මතක් කළේය.
නඩුවේ පසුබිම සහ පාර්ශවකරුවන්
මෙම නඩුව ගොනු කරන ලද්දේ සිංගප්පූරුවේ ලියාපදිංචි සමාගමක් වන Noble Resources International Pte Limited (පෙත්සම්කරු) විසිනි. ලක්විජය ගල්අඟුරු බලාගාරයට (පුත්තලම) අවශ්ය ගල්අඟුරු සැපයීම සඳහා වූ ටෙන්ඩරය තමන්ට හිමි නොවීම සහ එය 22 වන වගඋත්තරකරු වූ Swiss Singapore Overseas Enterprises Pte Limited වෙත ලබා දීම අභියෝගයට ලක් කරමින් මෙම මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම ඉදිරිපත් කරන ලදී.
පෙත්සම්කරු වෙනුවෙන් රොමේෂ් ද සිල්වා ජනාධිපති නීතිඥවරයා ඇතුළු පිරිසක් පෙනී සිටි අතර, වගඋත්තරකරුවන් ලෙස විදුලිබල හා පුනර්ජනනීය බලශක්ති අමාත්යවරයා, අමාත්යාංශ ලේකම්, ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම, ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය සහ කැබිනට් මණ්ඩලයේ සාමාජිකයින් නම් කර තිබුණි.
පෙත්සම්කරුගේ තර්ක
පෙත්සම්කරු ප්රධාන වශයෙන් චෝදනා කළේ තම ලංසුව අවම ලංසුව වුවද, ටෙන්ඩරය වෙනත් පාර්ශවයකට ලබා දීමේ තීරණය:
- නීති විරෝධී බව.
- අසාධාරණ සහ අතාර්කික බව.
- ටෙන්ඩර් පටිපාටිය සහ ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ (2006) දරුණු ලෙස උල්ලංඝනය කර ඇති බව.
- පෙත්සම්කරුගේ මූලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කර ඇති බව.
අධිකරණයේ නිරීක්ෂණ
නඩුව විභාග කළ කේ. ශ්රීපවන් අගවිනිසුරු ප්රමුඛ ත්රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල විසින් පහත සඳහන් වැදගත් කරුණු නිරීක්ෂණය කරන ලදී:
1. ටෙන්ඩර් පටිපාටිය උල්ලංඝනය කිරීම
ප්රසම්පාදන මාර්ගෝපදේශ අනුව, ලංසු විවෘත කිරීමෙන් පසු ලංසු ඇගයීමේ නිර්ණායක වෙනස් කිරීමට අවසර නැත. කෙසේ වෙතත්, ස්ථාවර කැබිනට් අනුමත ප්රසම්පාදන කමිටුව (SCAPC) විසින් තාක්ෂණික ඇගයීම් කමිටුවට (TEC) උපදෙස් දී තිබුණේ ඇගයීම් පටිපාටියේ ඇතැම් පියවර (1.3 සහ 1.4) නොසලකා හරිමින් නැවත ඇගයීමක් කරන ලෙසයි. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම නීති විරෝධී ක්රියාවක් බව අධිකරණය නිගමනය කළේය.
2. නුසුදුසු සම්බන්ධතා
22 වන වගඋත්තරකරු ලංසු විවෘත කිරීමෙන් පසුව කැබිනට් අනුමත ප්රසම්පාදන කමිටුව වෙත ලිපියක් යවා ඇති බව නිරීක්ෂණය විය. ටෙන්ඩර් කොන්දේසි අනුව ලංසු විවෘත කළ පසු කිසිදු ලංසුකරුවෙකුට නිලධාරීන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට අවසර නැති අතර, එසේ කිරීම ලංසුව ප්රතික්ෂේප කිරීමට හේතුවකි . එහෙත් එම ලංසුව ප්රතික්ෂේප කිරීම වෙනුවට SCAPC ආයතනය එම ලිපිය සැලකිල්ලට ගෙන ක්රියා කර ඇත.
3. ස්වභාවික යුක්ති ධර්මය කඩවීම
ප්රසම්පාදන අභියාචනා මණ්ඩලය (PAB) විසින් පෙත්සම්කරුගේ අභියාචනය විභාග කිරීමේදී ඔවුන්ට සවන් දීමට අවස්ථාවක් ලබා නොදීම “ස්වභාවික යුක්ති ධර්මයේ” මූලධර්ම උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙස අධිකරණය හඳුනා ගත්තේය.
මූලික විරෝධතා සහ අධිකරණ තීන්දුව
වගඋත්තරකරුවන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද මූලික විරෝධතාවයක් වූයේ පෙත්සම්කරු විදේශීය සමාගමක් බැවින් ඔවුන්ට ශ්රී ලංකාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් අධිකරණ බලය ඉල්ලීමට නීතිමය ස්ථාවරයක් (locus standi) නොමැති බවයි.
- නෛතික ස්ථාවරය පිළිබඳ තීරණය: පෙත්සම්කරු සිංගප්පූරුවේ ලියාපදිංචි සමාගමක් වන අතර, පොදු ගිවිසුම් පනත (Public Contracts Act No. 3 of 1987) අනුව ලියාපදිංචි දේශීය නියෝජිතයෙකු මගින් මෙම පෙත්සම ඉදිරිපත් කර නොතිබුණි. එම නිසා පෙත්සම්කරුට මෙම අයදුම්පත පවත්වාගෙන යාමට හැකියාවක් නොමැති බව අධිකරණය තීන්දු කළේය.
අවසාන නියෝගය
මූලික විරෝධතාවය මත පෙත්සම ප්රතික්ෂේප වුවද, ටෙන්ඩර් ක්රියාවලියේ ඇති බරපතල අක්රමිකතා සහ මහජන මුදල් අවභාවිත වීම සලකා බැලූ අධිකරණය, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 126(4) වගන්තිය යටතේ විශේෂ නියෝග කිහිපයක් නිකුත් කළේය:
- 22 වන වගඋත්තරකරු සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම සාධාරණ කාලයක් ලබා දී අහෝසි කිරීමට ලංකා ගල්අඟුරු සමාගමට අවසර ලබා දෙන ලදී.
- ගල්අඟුරු සැපයීම සඳහා නීත්යානුකූල තරඟකාරී ලංසු කැඳවීමේ ක්රියාපටිපාටියක් යටතේ අලුතින් ටෙන්ඩර් කැඳවන ලෙස නියෝග කරන ලදී.
මෙම තීන්දුව මගින් රජයේ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලීන්හි විනිවිදභාවය සහ නීතියේ ආධිපත්යය සුරැකීමේ වැදගත්කම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් යළිත් තහවුරු කරන ලදී
(සම්පූර්ණ නඩු තීන්දුව ඇසුරින් gemini ai යොදාගෙන සකස් කරන ලද්දකි.)